Hoe Groot Is Het Universum

Oké, mensen, haal even diep adem. We gaan het hebben over iets dat zo gigantisch is, dat je hersens een beetje gaan kriebelen. We duiken in de kosmische kroeg en vragen ons af: hoe groot is het universum? En geloof me, dit is geen gesprek voor bij een kopje thee. Dit is een gesprek voor met een flinke borrel en een knipoog.

Stel je voor, je staat op een strand. Mooi, toch? Zonnetje, zee, lekker niks doen. Maar dan bedenk je je: hoeveel zandkorrels zijn er op dit strand? Dat is al best veel, hè? Nu, maak die zandkorrels van het strand even sterren. En dat strand? Dat is dan maar een minuscuul eilandje in een oceaan die groter is dan je ooit zou kunnen bedenken. Dat is een beetje waar we het over gaan hebben.

De simpele, maar totaal nutteloze, antwoord is: we weten het niet precies. Ja, ik weet het, dat is net zoiets als zeggen: "Hoeveel pinda's heb ik op vanavond?" "Eh, heel veel." Maar serieus, het universum is zo enorm, dat we de randjes nog niet eens fatsoenlijk hebben kunnen vinden. Het is een beetje als die sok die je altijd kwijtraakt in de wasmachine; het is er ergens, maar waar?!

Maar we hebben wel schattingen. En die schattingen zijn, laten we zeggen, mind-blowing. Als we het hebben over het waarneembare universum – dat is het deel dat we, met onze supergeavanceerde telescopen en wetenschappelijke breinen, tot nu toe hebben kunnen zien – dan praten we over een bol met een diameter van ongeveer 93 miljard lichtjaar. Ja, miljard. Met een 'm'. En een lichtjaar? Dat is de afstand die licht in één jaar aflegt. En licht is snel. Echt, echt snel. De snelste dinges sinds je hebt ontdekt dat er pizza in de oven staat.

Dus 93 miljard lichtjaar. Om dat een beetje te visualiseren: als je met de snelheid van het licht zou reizen – wat we natuurlijk niet kunnen, tenzij we een flux capacitor vinden – zou het je 93 miljard jaar kosten om van de ene kant naar de andere kant van het waarneembare universum te komen. Dat is langer dan de hele geschiedenis van de mensheid, langer dan dat de dino's het voor het zeggen hadden, langer dan dat de aarde bestond! Je oma zou er nog niet eens aan begonnen zijn.

Toetsen groep 6 | Studievaardigheden | Teksten | Titel onbekend

Onze Kosmische Buurt

Laten we het wat kleiner maken. Onze eigen Melkweg, die gigantische spiralende verzameling sterren waar wij lekker tussen zwemmen, is al een aardige jongen. Die heeft een diameter van zo'n 100.000 tot 200.000 lichtjaar. Dat klinkt al flink, toch? Maar bedenk je: de Melkweg is slechts één van de honderden miljarden, zo niet biljoenen, sterrenstelsels die we tot nu toe hebben waargenomen. Ja, je leest het goed. Biljoenen. Dat zijn zoveel nullen dat je liniaal het begeeft.

Elk van die biljoenen sterrenstelsels heeft weer miljarden, soms zelfs biljoenen, sterren. En om elke ster heen, zou je kunnen hebben, zou kunnen hebben, planeten. Sommige met katten, sommige zonder. Sommige met aliens die pizza bestellen, andere met aliens die stoofpotjes maken. Het is een gekkenhuis van mogelijkheden!

Dit is een geweldige interactieve kaart van het zichtbare universum

Dus als je je ooit eenzaam voelt, bedenk dan dit: er zijn meer sterren in het universum dan dat er zandkorrels zijn op alle stranden op aarde. En dat zijn er heel veel. Ik bedoel, echt ontzettend veel. Ik heb de telling verloren, maar ik durf te wedden dat er meer sterren zijn dan dat er koffiezetapparaten zijn in Nederland.

Wat Kunnen We Eigenlijk Zien?

Maar wacht, er is meer! Het waarneembare universum is, zoals de naam al aangeeft, wat we kunnen zien. Het universum zelf zou nog veel groter kunnen zijn. Het is een beetje als een gigantische ballon. Wij zitten op een klein puntje op die ballon, en we kunnen zien hoe ver de ballon om ons heen is uitgerekt. Maar de ballon zelf gaat nog veel verder. Misschien wel voor altijd. Foenstastisch, hè?

Denk aan onze aarde

En dan hebben we het nog niet eens over de donkere materie en de donkere energie. Dat zijn van die mysterieuze dingen die het universum bij elkaar houden (of juist uit elkaar duwen), maar die we niet kunnen zien, niet kunnen aanraken, en waar we eigenlijk nog vrij weinig van snappen. Het is een beetje als die persoon op een feestje waar je nooit mee praat, maar die er wel altijd is. Ze spelen een rol, maar wat die rol precies is, is nog een groot vraagteken.

Wetenschappers denken dat donkere materie en donkere energie ongeveer 95% van het universum uitmaken. Dat betekent dat alles wat we kennen – wij, onze planeten, onze sterrenstelsels, onze katten, onze pizza – slechts een minuscule 5% is van het totale pakket. Dat is een beetje alsof je een hele taart bakt, en je kunt alleen de bovenste laag met glazuur proeven. De rest is een mysterie!

HOE GROOT IS HET UNIVERSUM by Pleun Lubbers on Prezi

Dus, Hoe Groot Is Dat Dan Precies?

Laten we proberen het nog een keer te visualiseren, met een beetje hulp van wat grappige vergelijkingen:

• Als het universum zo groot is als de aarde, dan is de Melkweg niet groter dan een zandkorrel op dat strand. En wij? Wij zijn kleiner dan een stofje op die zandkorrel. Je voelt je ineens wel heel klein, hè?
• Als je alle sterren van het universum op een rij zou zetten, zou die ketting verder gaan dan je je kunt voorstellen. Je zou er waarschijnlijk een paar keer de kosmos mee rond kunnen breien, en dan nog steeds ruimte over hebben voor een extra sjaal.
• Denk aan alle mogelijke manieren waarop je een appel kunt schillen. Nu, vermenigvuldig dat met het aantal zandkorrels op aarde. Nu heb je een vaag idee van de complexiteit van het universum. Oké, misschien is dat niet de beste vergelijking, maar het klinkt wel belangrijk.

Het is fascinerend, en een beetje beangstigend, om je voor te stellen. We leven in een piepklein hoekje van iets dat onmetelijk groot is. En het universum breidt zich nog steeds uit. Dat betekent dat het steeds groter wordt. Het is een beetje zoals een spons die je in water legt; het blijft maar groter worden en absorberen.

Dus de volgende keer dat je naar de sterren kijkt, neem dan even een moment. Realiseer je dat die kleine twinkeltjes maar een fractie zijn van wat er te zien is. Dat je kijkt naar iets dat zich uitstrekt voorbij onze begrip, voorbij onze verbeelding. Het is een wonder, een mysterie, en een van de meest fascinerende dingen waar je ooit over na zult denken. En misschien, heel misschien, is er ergens daar buiten een alien die op dit moment ook naar de sterren kijkt en zich afvraagt: hoe groot is het universum?