Demonstratie Den Haag 5 April

Laatst zat ik in een café in Den Haag, een beetje loom te staren naar de regen die tegen het raam tikte. Je kent het wel, dat soort dagen waarop je je afvraagt wat je eigenlijk aan het doen bent met je leven, terwijl de bitterballen langzaam koud worden. Ik zat daar met een vriend en we hadden het over… nou ja, van alles en nog wat. Politiek, de prijs van koffie, waarom vogels 's nachts toch zo'n lawaai maken. En toen, heel plotseling, kwam het gesprek op die demonstratie die eraan zat te komen, op 5 april. Een onderwerp dat, eerlijk is eerlijk, een beetje leefde onder de mensen, maar waar je ook een beetje de ogen voor kon dichtknijpen als je er even geen zin in had.

Het was grappig, want mijn vriend zei: "Goh, 5 april. Dat is ook alweer een datum om te onthouden. Lijkt wel alsof het elke week wel ergens raak is in dit land, hè?" En dat is precies waar ik ook aan moest denken. Het voelt soms alsof de agenda van Den Haag gevuld is met demonstraties, bijna net zo vol als de agenda van een overwerkte influencer. En dat brengt ons, zonder al te veel omwegen, bij de kern van de zaak: de demonstratie op 5 april. Maar wat was het ook alweer precies, waar ging het over, en waarom zou je er wel of juist geen aandacht aan moeten besteden? Laten we daar eens induiken, met een gezonde dosis nieuwsgierigheid en een snufje gezonde scepsis, zoals het hoort.

De Lucht Boven Den Haag op 5 April

De dagen voor 5 april hing er, letterlijk en figuurlijk, een bepaalde spanning in de lucht. Je zag de aankondigingen op sociale media voorbijkomen, de oproepen om te gaan, om je stem te laten horen. En natuurlijk de tegenoproepen, de waarschuwingen, de analyses van experts die ons vertelden wat er allemaal mis of juist goed zou kunnen gaan. Het is een ritueel geworden, nietwaar? Een soort jaarlijkse – of soms zelfs frequentere – happening waarbij verschillende groepen zich verzamelen om hun grieven te uiten. Alsof het een collectieve zucht is die de stad uitblaast.

En waarom specifiek Den Haag? Tja, dat is natuurlijk de plek waar de macht zetelt. Het Binnenhof, de ministeries, de pers die er altijd bovenop zit. Het is de logische plek om te zijn als je indruk wilt maken, als je wilt dat je boodschap aankomt bij de mensen die de beslissingen nemen. Je kunt wel in je eigen woonplaats gaan staan schreeuwen, maar als het echt ergens toe moet leiden, dan moet je naar het centrum van de macht. Dat is een beetje als proberen een recept aan te passen door de ober aan te spreken in plaats van de chefkok. Snap je wel waar ik heen wil?

Waar Kwamen Ze Vandaan, Die Mensen?

Laten we eerlijk zijn, het is nooit één homogene groep. Demonstraties zijn vaak een smeltkroes van verschillende belangen, frustraties en hoop. Soms zijn het de gevestigde organisaties met duidelijke eisen, soms zijn het spontaan ontstane bewegingen, gedreven door een actuele gebeurtenis of een algemeen gevoel van onvrede. En op 5 april, als we het specifiek daarover hebben, zag je waarschijnlijk een mix van deze elementen. Mensen die zich zorgen maken over hun portemonnee, over de toekomst van hun kinderen, over hoe de wereld in elkaar zit. En dat, lieve lezer, is een universeel menselijk gevoel. Wie heeft er niet wel eens het gevoel gehad dat het allemaal wel ergens aan schort?

Twee fotojournalisten gewond bij protest Den Haag - Nederlands Dagblad

De ene groep had waarschijnlijk economische redenen. Inflatie, stijgende kosten van levensonderhoud, de belasting die maar niet omlaag wil. De ander voelde zich misschien wel politiek genegeerd, of had principiële bezwaren tegen bepaalde beleidslijnen. En dan had je er misschien ook nog die kwamen voor de 'gezelligheid', om erbij te horen, om te laten zien dat ze er ook waren. Het menselijk circus, zo je wilt. En dat circus trekt zich soms samen op het plein voor het parlement. Best fascinerend om te zien, als je er met een beetje afstand naar kijkt.

De Grote Vraag: En Nu?

Maar goed, je bent er. Je hebt je borden meegenomen, je hebt je spandoeken uitgerold, je hebt je keel geschraapt om mee te roepen. En dan? Wat is het effect van zo'n demonstratie? Is het een daad van hoop, een uiting van frustratie, of gewoon een dagje uit? Dat is waar het interessant wordt, en waar de meningen vaak uiteenlopen.

Organisatie meldt 150.000 aanwezigen bij Rode Lijn-protest in Den Haag

Sommigen zullen zeggen: "Het heeft geen enkel nut! De politici luisteren toch niet." En eerlijk is eerlijk, soms voelt dat wel zo, hè? Je staat daar, met honderden, duizenden anderen, en je schreeuwt je longen uit je lijf, en de volgende dag hoor je er nauwelijks nog iets over in het nieuws, laat staan dat er iets verandert. Dat kan behoorlijk demotiverend werken. Je voelt je een roepende in de woestijn, een druppel op een gloeiende plaat.

Anderen daarentegen beweren dat demonstraties enorm belangrijk zijn. Ze zetten de politiek op scherp, ze brengen onderwerpen onder de aandacht die anders misschien ondergesneeuwd zouden blijven. Ze laten zien dat er draagvlak is voor bepaalde ideeën, of juist geen draagvlak. Het is een signaal, een waarschuwing, een hint. Een beetje zoals je partner een hint geeft dat het wel weer eens tijd is voor een avondje uit, maar dan met meer gedrum en boe-geroep.

Video: Busje rijdt door menigte betogers XR tijdens demonstratie in Den

De Media en het Spektakel

En dan hebben we nog de rol van de media. Demonstraties zijn, laten we eerlijk zijn, goud voor de media. Het is beeld, het is geluid, het is conflict, het is menselijk drama. De journalisten staan klaar, camera's in de aanslag, om de meest kleurrijke figuren te interviewen, om de meest pakkende slogans te noteren, om de chaos – of juist de orde – in beeld te brengen. Het wordt een soort toneelstuk, waarvoor het publiek thuis op de bank kan zitten en meeleven. Of niet, natuurlijk. Soms denk ik wel eens: wordt er niet meer gekeken naar het spektakel dan naar de inhoud?

De beelden van een grote groep mensen die met spandoeken door de stad trekt, die roept en zingt, die soms fel wordt toegesproken door een spreker op een podium – dat verkoopt. De nuance, de complexe argumenten, de subtiele politieke manoeuvres die misschien wel ónder de oppervlakte plaatsvinden, die verdwijnen vaak in de ruis. En dat is jammer, want achter elke demonstratie zit een verhaal, een reden, een zorg die meer is dan alleen maar een gevel aan het Binnenhof.

Voor velen is het de eerste keer dat ze demonstreren – de Gaza

Wat Betekende 5 April Dan Concreet?

Dus, terug naar die 5e april. Zonder specifiek te weten welke demonstratie het was, kunnen we wel stellen dat het in Den Haag een dag was waarop mensen de gelegenheid namen om hun stem te laten horen. Of het nu ging om klimaatbeleid, sociale rechtvaardigheid, economische ongelijkheid, of iets heel anders – het was een dag waarop de maatschappij sprak, althans, een deel ervan. En dat is, ongeacht de uitkomst, altijd een belangrijk moment.

Het is een herinnering dat de politiek niet alleen in de vergaderzalen plaatsvindt, maar ook op straat. Dat de burgers een stem hebben, en dat ze bereid zijn om die te gebruiken. Of die stem wordt gehoord, is een andere vraag, een vraag waarvoor we waarschijnlijk weer de volgende demonstratie moeten afwachten. Maar het feit dat ze er waren, dat ze de moeite namen om naar Den Haag te komen, om hun tijd en energie te investeren, dat is al een statement op zich. Het is de essentie van democratie, met al zijn imperfecties, met al zijn lawaai, met al zijn soms vermoeiende herhalingen.

En misschien, heel misschien, heeft die ene persoon die in het café zat te staren naar de regen, na het horen over die demonstratie, wel een klein beetje meer nagedacht over wat er gaande is. En dat, lieve lezer, is al een hele stap. Want stilte kan mooi zijn, maar soms moet je gewoon even luisteren naar het geroezemoes, naar het geroep, naar de stemmen van de mensen. Zelfs als het regent.