Eerste Vrouw Van De Sjah Van Perzië

Stel je voor: je bent een gewone vrouw, ergens in Nederland. Je dag bestaat uit boodschappen doen, de kinderen naar school brengen, misschien nog een beetje werken, en ’s avonds met je partner op de bank hangen. Best herkenbaar, toch? Nu, haal dat beeld een beetje naar de achtergrond, en ga met me mee naar een totaal andere wereld. Een wereld van paleizen, prachtige kleding, en… een Sjah. En we gaan het vandaag hebben over zijn eerste vrouw.

Wie was zij nou precies? Haar naam was Soraya Tarzi. Klinkt al een beetje exotisch, hè? En dat was ze ook wel een beetje. Ze was de eerste vrouw van koning Amanullah Khan, die in de vroege 20e eeuw leider was van Afghanistan. Ja, niet Perzië zoals de kop hierboven misschien suggereert, een kleine correctie die we graag maken voor de duidelijkheid. Maar het idee is hetzelfde: een heerser met veel macht en dus ook een prominente vrouw aan zijn zijde.

Waarom zouden we, als we hier in ons eigen kikkerlandje ons dagelijkse leven leiden, ons druk moeten maken om een koningin uit Afghanistan, lang geleden? Nou, omdat het verhaal van Soraya verbazingwekkend relevant is. Denk er eens over na: wat als jij, als vrouw, ineens midden in een grote, politieke draaikolk terechtkomt? Met al die ogen op je gericht, terwijl je eigenlijk gewoon je ding wilt doen?

Soraya was geen doorsnee koningin, dat zeker niet. Ze was niet iemand die zich koest hield in een kamer vol zijde en juwelen. Nee, ze was een echte pionier. Terwijl veel vrouwen in die tijd nauwelijks de kans kregen om naar school te gaan, was Soraya juist een grote voorstander van onderwijs voor meisjes. Ze zag in dat kennis macht is, en dat vrouwen net zo goed deel moeten uitmaken van de maatschappij.

Stel je voor dat jouw buurvrouw ineens een petitie start om de lokale basisschool beter te maken, en zich daarbij ook nog eens inzet voor meisjes die anders geen kans zouden krijgen. Een beetje dat gevoel. Soraya deed dat op een veel grotere schaal, en in een tijd waarin dit extreem revolutionair was. Ze was niet bang om haar mening te geven en te vechten voor wat ze geloofde.

Staatsbezoek van Mohammed Reza Pahlavi, de Sjah van Perzië aan

Een sprong vooruit in de tijd

Denk aan de jaren '20 van de vorige eeuw. Dit was een tijd van grote veranderingen in veel landen. Amanullah Khan, haar man, wilde Afghanistan moderniseren. En Soraya stond aan zijn zijde, als zijn meest vertrouwde adviseur en partner. Ze was meer dan alleen een mooi gezicht aan zijn arm; ze was een intellectuele kracht achter zijn plannen.

Ze reisden samen, ze spraken met andere leiders, en overal waar ze kwamen, probeerde Soraya het belang van vrouwenrechten en onderwijs te benadrukken. Kun je je voorstellen hoe dat was? Je reist de wereld rond, je wordt ontvangen in de mooiste paleizen, en je praat niet alleen over de handel in tapijten, maar ook over het recht van meisjes om te leren lezen en schrijven? Dat is best indrukwekkend!

Sjah van - Perzië 155 (1966) - Lugano - LastDodo

Ze richtte zelfs een tijdschrift op, 'Irshad-e-Niswan', wat zoiets betekent als 'Gids voor Vrouwen'. Dit was een blad speciaal voor vrouwen, waarin ze informatie kregen over van alles en nog wat, van gezondheid tot hygiëne, en natuurlijk ook over het belang van educatie. Vergelijk het met een moderne VIVA of Libelle, maar dan in een tijd dat de meeste vrouwen geen idee hadden hoe ze een krant moesten lezen!

Wat misschien wel het meest opvallende was aan Soraya, was haar moed. In een conservatieve samenleving, waar vrouwen traditioneel bedekt en op de achtergrond moesten blijven, durfde zij het podium te pakken. Ze verscheen in het openbaar, sprak met buitenlandse delegaties, en haar invloed op de politiek was ongetwijfeld groter dan die van veel mannen.

Sjah van - Perzië 133 (1966) - Lugano - LastDodo

Waarom het ons iets kan schelen

Oké, we hebben het nu over een koningin uit het verleden. Maar waarom is dit verhaal nog steeds belangrijk voor ons, hier en nu? Nou, omdat Soraya een rolmodel is. Ze laat zien dat je niet vast hoeft te zitten aan de verwachtingen die anderen van je hebben. Ze bewijst dat je, zelfs met een positie die je niet zelf hebt gekozen, nog steeds enorme impact kunt hebben.

Denk aan de vrouwen in je omgeving. Je moeder, je zus, je vriendinnen. Hoe vaak hoor je niet dat ze tegen dingen aanlopen, dat ze meer kansen willen, dat ze zich niet gehoord voelen? Het verhaal van Soraya is een inspiratie om door te zetten, om te vechten voor wat je waard bent, en om je stem te laten horen. Zelfs als je denkt dat je maar een klein radertje bent in het grote geheel, kun je verandering teweegbrengen.

Sjah van - Perzië 155 (1966) - Lugano - LastDodo

Haar strijd voor onderwijs voor meisjes is ook iets waar we ons nog steeds voor moeten inzetten. Nog steeds zijn er meisjes en vrouwen wereldwijd die beperkt worden in hun ontwikkeling, puur omdat ze vrouw zijn. Soraya's werk destijds voelt bijna profetisch, omdat het nog steeds zo actueel is.

En laten we eerlijk zijn, het is ook gewoon een fascinerend verhaal. Een vrouw die niet alleen een koningin was, maar ook een strateeg, een activist, en een visionair. Ze was niet bang om te dromen van een betere wereld en daar actief voor te vechten. Dat soort doorzettingsvermogen, die onverwoestbare geest, is iets waar we allemaal iets van kunnen leren. Of je nu een koning of koningin bent, of gewoon iemand die van een kopje koffie geniet op een zonnige ochtend, de kracht van een vrouw die voor haar idealen gaat, is universeel.

Dus de volgende keer dat je een artikel leest over vrouwenrechten, of een vrouw ziet die zich inzet voor een betere wereld, denk dan even terug aan Soraya Tarzi. De eerste vrouw van de Sjah (nou ja, de koning van Afghanistan), die met haar moed en visie de wereld een beetje mooier en rechtvaardiger probeerde te maken. En dat, dames en heren, is iets waar we allemaal blij van mogen worden en ons in mogen verdiepen!