Is De Nieuwe Haring Er Al

Oké, oké, adem in, adem uit. Voordat je hier in paniek raakt, ga ik het vertellen. Die ene vraag die, zodra de zon ook maar een beetje begint te glimlachen, door de straten van Nederland galmt als een verdwaalde meeuw op zoek naar zijn moeder: “Is de nieuwe haring er al?” Het is bijna een soort nationale mantra geworden, een ritueel dat zich jaarlijks herhaalt, net als het opzetten van de kerstboom, maar dan met meer tranen en minder glitter.

En eerlijk is eerlijk, wie kan het ze kwalijk nemen? De haring, lieve mensen, is geen vis. Nee, de haring is een erfenis. Een stukje cultuur. Een culinaire sensatie die je smaakpapillen meeneemt op een rollercoaster van zilte verrukking, om vervolgens weer net zo abrupt neer te plempen in de realiteit van een paar honderd calorieën. Maar dat maakt niet uit, want het is haring!

Maar het is nogal een gedoe, toch? Die vraag. Alsof we allemaal wachten op de paus die een encycliek uitvaardigt over de aankomst van de eerste haring van het seizoen. En dat terwijl er duizenden vloten vissersboten klaarliggen, hun bemanningen al weken oefenen op hun beste ‘haring-dansje’ in de hoop dat de vis massaal aan boord springt. (Oké, dat laatste is een lichte overdrijving, maar je snapt het idee).

Het Grote Haringraadsel

Dus, waar komt die urgente behoefte vandaan? Waarom die collectieve zenuwachtigheid? Het antwoord is simpel: nieuwe haring is niet zomaar haring. Het is de crème de la crème, de primeur, de glamour-editie van de haringwereld. Deze jonge, vette rakkers hebben zich nog niet zo druk gemaakt over de grote levensvragen. Ze zijn vol, rond, en hebben de perfecte hoeveelheid vet om die heerlijke, romige smaak te creëren waar we zo van houden. Denk aan een jonge, hippe ster die net doorbreekt; dat is de nieuwe haring. De oude garde? Die is meer van het ‘ik heb al veel meegemaakt, en het was niet altijd even vet’-type.

En het vet, dat is cruciaal. De nieuwe haring moet minimaal 16% vet bevatten. Zestien procent! Dat is meer vet dan sommige mensen in een maand opeten tijdens hun ‘Netflix and chill’-sessies. Dit vet zorgt voor die onmiskenbare smaak en die zijdezachte textuur. Zonder dat vet is het gewoon… een vis. En dat, dames en heren, is als zeggen dat een Ferrari gewoon een auto is. Een belediging, als je het mij vraagt.

Hollandse Nieuwe Haring - Flag Day, Scheveningen, The Hague - Holland

Wanneer Dan Eindelijk?

De officiële start van het haringseizoen is traditioneel de derde woensdag van juni. Maar, en dit is waar het spannend wordt, de eerste vaart, de allereerste scheepslading met deze felbegeerde vis, kan soms al een paar weken eerder aanmeren. En dát is het moment dat de geruchtenmolen op volle toeren gaat draaien. Sociale media ontploffen, de lokale bakker naast de viswinkel begint alvast de extra broodjes te bakken, en de glazen jenever worden schoongemaakt.

Dit is het moment waarop de ‘haringkoorts’ toeslaat. Je ziet mensen met een verrekijker bij de haven staan, wachtend op de terugkeer van de vissers. Kinderen worden van school gehaald om ‘de eerste haring’ mee te maken. En de vloggers? Die staan al klaar met hun macro-lenzen om elke minuscule zilveren schub vast te leggen. Het is een enorme happening, die de Olympische Spelen voor visliefhebbers wel kan evenaren.

En als die eerste lading dan binnen is… oh, de drama! Want de eerste haringveiling is een spektakel op zich. De tonnen met de allereerste, meest perfecte nieuwe haring worden geveild aan de hoogste bieder. En die hoogste bieder? Dat is vaak een rijke ondernemer die dit stukje vis vervolgens doneert aan een goed doel. En dan kan iedereen juichen en ‘de kampioen van de haring!’ roepen. Het is een beetje als wanneer je winnaar wordt van Monopoly met Monopoly-geld, maar dan met echte vis en echte euforie.

Hollandse Nieuwe: de haring is er! - Ada Hoefnagels

De Haring Mysterie en de Gevolgen

Waarom die race? Waarom de paniek? Het is de symboliek, denk ik. De nieuwe haring staat voor de lente die echt voorbij is, de zomer die aanbreekt, en de belofte van zonneschijn en lange, lome dagen. Het is het ultieme zomerse voorgerecht. En laten we eerlijk zijn, met een uitje en een beetje zout… chef’s kiss! Het is zo simpel, zo puur, dat het bijna magisch aanvoelt.

Maar er is ook een keerzijde, natuurlijk. Want niet iedereen is fan. Er zijn de ‘haring-haters’, de mensen die roepen: “Gadver, rauwe vis? Met dat glibberige gedoe?” Dat zijn dezelfde mensen die waarschijnlijk ook naar frietjes zouden kijken en zeggen: “Saus? Nee dank je.” Ze snappen het niet. Ze begrijpen de essentie van de haring niet. Ze zien geen zilveren droom, ze zien alleen een visje dat nog niet helemaal doorhad dat het einde naderde. Zonde!

Hollandse Nieuwe Haring : Hollandse Nieuwe ( Dutch Herring ) - Photo de

En dan heb je de ‘kenner’. Die ene persoon op elk feestje die precies weet hoe je haring moet eten. “Niet zo, joh! De staart eerst. En dan eerst je neus dichtknijpen, anders proef je het niet goed.” Ze kijken je aan alsof je probeert een opera te dirigeren met een lepel. En ja, misschien hebben ze een punt. De juiste manier van haring eten is bijna een kunstvorm. Een beetje zoals het correct vouwen van een servet voor een koninklijk diner, maar dan met veel meer kans op visolie op je schoenen.

Een verrassend feitje: wist je dat de Nederlanders niet de enige zijn die dol zijn op haring? De Britten hebben hun ‘herring’, de Duitsers hun ‘Hering’. Het is een Europese aangelegenheid! Maar wij Nederlanders, wij hebben er toch wel een soort nationale obsessie van gemaakt, nietwaar? We hebben de haring naar eenzame hoogten getild, tot een niveau waar zelfs de meest stoïcizaans ingestelde vis het niet droog houdt.

Dus, de volgende keer dat die vraag weer opduikt, die vertrouwde kreet: “Is de nieuwe haring er al?”, denk dan niet aan een simpele vraag. Denk aan een culturele seismograaf, aan de barometer van onze nationale stemming. Denk aan de belofte van de zomer, aan de zilte zee, en aan die heerlijke, vette hap die ons allemaal, op de een of andere manier, dichter bij elkaar brengt. En als je het mij vraagt? Ik heb ‘m al besteld. En mijn tranen staan al klaar.